Verschillen binnen gemeenten zijn ongeveer 5,1 keer zo groot als verschillen tussen gemeentegemiddelden. Bij 5.297 basisscholen ligt 84% van de spreiding in toetsscores binnen dezelfde gemeente.
Scholen in dezelfde stad kunnen sterk van elkaar verschillen. Een gemiddelde voor Rotterdam of Utrecht vertelt daarom weinig over één school. Deze analyse laat niet zien waardoor die verschillen ontstaan.
De cijfers
We vergeleken de spreiding binnen gemeenten met de spreiding tussen hun gemiddelden. Het grootste deel zit binnen de gemeenten. Dat patroon zie je ook terug in grote steden.
Hoe groot zijn de verschillen binnen steden?
Per stad namen we de groep met de laagste en hoogste scores. Beide groepen omvatten 10% van de scholen. De tabel toont het verschil tussen hun gemiddelden.
| Stad | Verschil | Laagste scholen | Hoogste scholen |
|---|---|---|---|
| Den Haag | 59,8 punten | 29,3 | 89,1 |
| Amsterdam | 58,2 punten | 29,4 | 87,6 |
| Groningen | 56,1 punten | 32,7 | 88,8 |
| Rotterdam | 55,1 punten | 26,5 | 81,6 |
| Tilburg | 44,7 punten | 37,4 | 82,1 |
| Utrecht | 48,6 punten | 39,6 | 88,2 |
| Eindhoven | 42,8 punten | 39,4 | 82,1 |
| Almere | 42,1 punten | 32,4 | 74,5 |
In Den Haag is het verschil tussen beide groepen het grootst: ruim 59,8 punten op een schaal van 100, gemeten tussen de gemiddelde scores van de laagste en hoogste groep. Almere heeft de kleinste spreiding in deze lijst. Ook daar is het verschil 42,1 punten.
Wat zegt de spreiding?
De tabel vergelijkt scholen binnen dezelfde stad. Daarmee valt een deel van het verschil tussen gemeenten weg. De analyse laat niet zien waardoor scholen binnen een stad anders scoren.
Wat kun je hier als ouder mee?
Kijk eerst naar het aanbod in je eigen omgeving. Verhuizen op basis van alleen een gemiddelde gemeentecijfer is een grote stap. De verschillen tussen lokale scholen kunnen groter zijn dan zo’n gemiddelde laat zien.
Drie praktische stappen:
- Vergelijk scholen in je eigen gemeente, ook als ze iets verder weg liggen.
- Kijk verder dan één getal. Gebruik ook doorstroomcijfers en het inspectieoordeel.
- Bezoek de scholen die je overweegt. Sfeer, team en aanpak zie je niet in de data.
Hoe zit dit in kleinere gemeenten?
Ook in kleinere gemeenten kunnen scholen onderling verschillen. Met minder scholen is de keuze beperkter, maar vergelijken blijft zinvol.
Een school hoeft bovendien niet in je eigen gemeente te liggen. Veel ouders bekijken ook een school in een buurgemeente als die beter past.
Benieuwd hoe het in jouw gemeente zit? Bekijk alle gemeenten en vergelijk de scholen bij jou in de buurt.
Over de data
De toetsscores komen van de doorstroomtoets en zijn aangeleverd door DUO. We gebruiken gemiddelden over meerdere schooljaren om uitschieters af te vlakken. Lees meer over onze methode.